„Bo wszyscy szli” – o bierzmowaniu z rozpędu. Co mówią sami młodzi?
Bierzmowanie – w doktrynie Kościoła – jest sakramentem umocnienia, pieczęcią Ducha Świętego, momentem dojrzewania wiary [1]. W teorii jest to świadomy wybór, w praktyce jednak wśród młodej Polonii bywa różnie. Niektórzy mówią wprost: „bo wszyscy szli”. Inni wspominają to jako pierwszy tak poważny moment osobistej decyzji religijnej.
Te dwa doświadczenia – konformizm i świadome zaproszenie Boga – istnieją obok siebie. I to napięcie jest bardzo interesujące, bo pokazuje, że sakrament bierzmowania w diasporze nie jest ani jednoznacznie pustym rytuałem, ani zawsze duchowym przełomem. Jest polem, na którym spotykają się różne drogi wiary.
Głos młodych – bierzmowanie „z rozpędu”
„Wszyscy w klasie szli. Trochę wstyd byłoby nie iść. Nawet nie wiedziałam, o co w tym chodzi” – Karolina, 17 lat [2].
„Rodzice powtarzali, że muszę, bo tak się robi. Myślałem, że to taki ostatni krok przed tym, żeby mieć ‘święty spokój’ z religią” – Kuba, 18 lat [3].
„Najważniejsze było, żeby babcia była dumna. Cała rodzina przyjechała, były zdjęcia, kwiaty. W sumie fajny dzień, ale bardziej rodzinny niż duchowy” – Natalia, 19 lat [4].
Głos młodych – bierzmowanie jako duchowe spotkanie
Są jednak i tacy, którzy mówią o bierzmowaniu z zupełnie inną nutą – jako o momencie przełomowym.
„Przygotowania były długie, ale na rekolekcjach coś się we mnie przełamało. Pamiętam modlitwę w ciszy, i to, że naprawdę poczułam obecność Boga. Wtedy zdecydowałam, że chcę, żeby On był częścią mojego dorosłego życia” – Zuzanna, 14 lat [5].
„Dla mnie to był moment, kiedy powiedziałem Bogu: wejdź do mojego życia. Czułem, że to już nie jest wiara rodziców, tylko moja” – Łukasz, 20 lat [6].
„Po bierzmowaniu zacząłem angażować się w wolontariat w parafii. Czuję, że Duch Święty naprawdę pchnął mnie do działania” – Patryk, 22 lata [7]
Między Sartre’em a św. Pawłem – wolność wyboru
Jean-Paul Sartre pisał, że człowiek jest „skazany na wolność” – nawet brak decyzji jest decyzją [8]. Święty Paweł z kolei mówił: „Gdzie Duch Pański, tam wolność” (2 Kor 3,17). Widać tu ciekawą zbieżność – zarówno filozofia egzystencjalna, jak i chrześcijańska teologia wskazują, że prawdziwe życie zaczyna się tam, gdzie decyzja jest świadoma.
Dla części młodych bierzmowanie jest właśnie takim wyborem – publicznym powiedzeniem „tak” swojej wierze. Dla innych – jest to jedynie rytuał wpisany w kalendarz, przyjmowany bez refleksji. W obydwu przypadkach jednak staje się elementem ich historii.
Bierzmowanie jako zaproszenie Ducha Świętego
W perspektywie teologicznej bierzmowanie nie jest zakończeniem edukacji religijnej, lecz początkiem dorosłej drogi. Jak pisał papież Franciszek, „Duch Święty nie jest gościem, który przychodzi na chwilę, lecz Tym, który chce zamieszkać w nas na stałe” [9]. Młodzi, którzy świadomie przeżyli sakrament, podkreślają, że od tego momentu modlitwa stała się ich własnym wyborem, a nie rodzinnym obowiązkiem.
„Wcześniej modlitwa była ‘przed snem z rodzicami’. Po bierzmowaniu zaczęłam sama się modlić, kiedy czułam taką potrzebę” – mówi 17-letnia [10].
Aspekt społeczny – tradycja, wspólnota, tożsamość
Socjologowie zauważają, że w polonijnych wspólnotach religijne obrzędy są też elementem zachowania tożsamości narodowej [11]. Bierzmowanie jest więc często zarówno wydarzeniem kościelnym, jak i kulturowym.Ci, którzy idą „z rozpędu”, wzmacniają więzi wspólnotowe, ale ci, którzy idą świadomie, dodatkowo zyskują osobistą relację z Bogiem.
„Bo wszyscy szli” i „Chciałem, by Duch Święty był w moim życiu” – te dwa zdania, wypowiadane przez młodych Polonusów, pokazują dwa oblicza bierzmowania. Jedno jest rytuałem wspólnoty, drugie – świadectwem osobistego spotkania z Bogiem. Być może duszpasterstwo w diasporze powinno tak prowadzić przygotowania, by każdy młody człowiek miał szansę przejść od pierwszego zdania do drugiego.
Przypisy:
Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1285–1321.
Wywiad własny, Freiburg im Breisgau, 2025.
Wywiad własny, Karlsruhe, 2025.
Wywiad własny, Kolonia, 2025.
Wywiad własny, Berlin, 2025.
Wywiad własny, Freiburg im Breisgau, 2025.
Wywiad własny, Drezno, 2025.
Sartre, J.-P., Byt i nicość, Warszawa 2007, s. 573.
Franciszek, Christus Vivit, 2019, nr 130.
Wywiad własny, Monachium, 2025.
Nowak, A., Przekaz wiary w rodzinach emigracyjnych, Kraków 2020, s. 142.
Komentarze