
Badania naukowe
JAKO PRZESTRZEŃ ROZUMIENIA DOŚWIADCZENIA EMIGRACJI

Współczesna emigracja jest zjawiskiem o charakterze wielowymiarowym, obejmującym procesy psychologiczne, społeczne, kulturowe oraz edukacyjne. Dynamiczne przemiany mobilności międzynarodowej powodują, że dotychczasowe teorie wyjaśniające funkcjonowanie migrantów wymagają stałej aktualizacji i weryfikacji. Stowarzyszenie Familiaris, działając w środowisku polonijnym, podejmuje inicjatywy badawcze mające na celu rozwój wiedzy naukowej dotyczącej osób przebywających w nowym ekosystemie społecznym.
Szczególnym obszarem zainteresowania są dzieci dwujęzyczne dorastające poza granicami Polski. Dwujęzyczność, transfer kulturowy oraz zróżnicowane modele socjalizacji wpływają na kształtowanie ich tożsamości i kompetencji komunikacyjnych. Badania prowadzone w tym zakresie pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy adaptacyjne, trudności edukacyjne oraz potencjał rozwojowy młodego pokolenia Polonii.
Nasze cele badawcze
Działania naukowe realizowane przez Familiaris koncentrują się na kilku kluczowych kierunkach:
-
dążeniu do odkrycia nowych, dotąd nieustalonych zależności dotyczących doświadczenia emigracyjnego,
-
krytycznej analizie istniejących teorii oraz próbie weryfikacji alternatywnych modeli wyjaśniających,
-
poszerzaniu i aktualizowaniu wcześniejszych badań opublikowanych w literaturze przedmiotu,
-
sprawdzaniu trwałości dotychczasowych wyników ze względu na zmieniające się warunki społeczne,
-
tworzeniu aktualnych diagnoz problemów socjologicznych i terapeutycznych w środowisku migrantów.
Emigracja generuje bowiem nowe wyzwania: zmiany struktur rodzinnych, napięcia pokoleniowe, konieczność funkcjonowania w obcej kulturze oraz różnice w dostępie do edukacji w języku polskim. Tylko systematyczne projekty badawcze mogą odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu wcześniejsze ustalenia pozostają nadal aktualne.
Typy badań prowadzonych w Familiaris
W ramach działalności naukowej Stowarzyszenie Familiaris realizuje różne formy badań, dostosowane do celów poznawczych i praktycznych:
-
badania podstawowe (teoretyczne) – podejmowane w celu pogłębienia wiedzy naukowej, bez bezpośredniego nastawienia na zastosowania praktyczne;
-
badania stosowane (praktyczne) – ukierunkowane na wykorzystanie uzyskanych wyników w kolejnych projektach i działaniach na rzecz środowiska polonijnego;
-
badania wdrożeniowe – polegające na opracowywaniu konkretnych metod i technik umożliwiających praktyczne zastosowanie rezultatów badań w realizowanych inicjatywach;
-
badania obserwacyjne – prowadzone w formie opisowej lub analitycznej, mające na celu diagnozę zjawisk społecznych i kulturowych związanych z emigracją;
-
badania eksperymentalne – pozwalające na weryfikację hipotez poprzez kontrolowane działania badawcze oraz analizę ich efektów.
Zróżnicowanie podejść badawczych umożliwia łączenie refleksji naukowej z praktyką społeczną, co stanowi jeden z kluczowych elementów misji Stowarzyszenia.
Problemy badawcze
JAKO PRZESTRZEŃ REALIZACJI

I. Problemy badawcze
Rodzina jako przestrzeń realizacji (społecznej, kulturowej i religijnej)
Społeczne funkcjonowanie polskich rodzin na emigracji
-
strategie adaptacyjne rodzin polonijnych
-
napięcia między integracją a zachowaniem tożsamości
-
rola instytucji wspólnotowych (parafia, szkoła, organizacje polonijne)
Jakość życia polskich seniorów na emigracji
-
samotność, wsparcie społeczne i międzypokoleniowe
-
dostęp do opieki socjalnej i duszpasterskiej
-
poczucie sensu, tożsamości i zakorzenienia kulturowego
Małżeństwo i rodzina w odbiorze narzeczonych w Polskich Misjach Katolickich w Niemczech
-
rozumienie małżeństwa w kontekście migracyjnym
-
oczekiwania wobec rodziny i ról małżeńskich
-
wpływ kultury kraju przyjmującego na postawy narzeczonych
Parafie „międzykulturowe” w kontekście Polskiej Misji Katolickiej w Niemczech
-
wyzwania duszpasterskie i organizacyjne
-
napięcia kulturowe i językowe
-
rola parafii jako przestrzeni integracji czy separacji
II. Działania naukowo -społeczne
Konferencje, debaty, badania ankietowe – wsparcie Polonii i Polaków za granicą
Cykl konferencji tematycznych:
Rodzina polonijna na emigracji. Rodzina a prawa dziecka i ich ochrona: 08–11.11.2019
DOM: Dziecko – Ojciec – Matka w pandemii: 10–14.10.2020
Współczesny senior: rola – potrzeby – oczekiwania: 08–13.10.2021
Pokoleniowy transfer kulturowy: 08.11.10.2022
Spektrum Emigracji 3T: Tradycja – Tożsamość – Tolerancja: 10–12.11.2023
Spektrum Emigracji 3E: Etyka – Edukacja – Ekonomia: 15–17.11.2024
Spektrum Emigracji 3K: Komunikacja – Kultura – Kompetencje: 10–12.10.2025







Współpraca naukowa
JAKO PRZESTRZEŃ DIALOGU I SYNERGII
Stowarzyszenie Familiaris rozwija współpracę naukową jako przestrzeń dialogu i wymiany doświadczeń z wiodącymi jednostkami akademickimi w Polsce. Celem jest łączenie wiedzy teoretycznej z praktyką działań społecznych, edukacyjnych i badawczych realizowanych w środowisku polonijnym.
Współpraca z uczelniami i instytutami badawczymi pozwala na wspólne prowadzenie projektów, analizę zjawisk migracyjnych, edukacyjnych i kulturowych oraz wdrażanie innowacyjnych metod wsparcia dla rodzin i dzieci dwujęzycznych. Dzięki synergii działań możliwe jest nie tylko rozwijanie wiedzy naukowej, lecz także tworzenie realnych narzędzi wspierających społeczność polonijną w kraju i za granicą.
Partnerami naukowymi Familiaris są między innymi:
-
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
-
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
-
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
-
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
-
Instytut Studiów nad Rodziną im. Arcybiskupa Kazimierza Majdańskiego w Łomiankach
-
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Dzięki tym partnerstwom Stowarzyszenie tworzy platformę współpracy naukowej, która sprzyja wymianie wiedzy, badaniom interdyscyplinarnym i innowacyjnym rozwiązaniom wspierającym polskie rodziny za granicą.

Familiaris w świecie nauki
Stowarzyszenie Familiaris od lat rozwija swoją działalność na styku praktyki społecznej i refleksji naukowej. Udział w konferencjach naukowych stanowi istotny element misji organizacji, umożliwiając wymianę doświadczeń, prezentację wyników badań oraz upowszechnianie wiedzy na temat sytuacji polskich rodzin żyjących na emigracji. Obecność Familiaris w środowisku akademickim sprzyja pogłębianiu dialogu między nauką a praktyką społeczną oraz budowaniu rozwiązań odpowiadających na realne potrzeby rodzin polonijnych.
Wykaz wystąpień konferencyjnych Stowarzyszenia Familiaris
-
Wyzwania polskich rodzin na rynku pracy we Freiburgu; Uniwersalizm pracy ludzkiej; 6–7 czerwca 2022 r.
-
Edukacyjne wyzwania w poszczególnych grupach i kategoriach życia społecznego rodziny polonijnej w warunkach lokalnych Freiburga; Praca socjalna i polityka społeczna w obszarach miejskich i wiejskich
5 czerwca 2023 r. -
„Emi i Gracja” – budowanie relacji pokoleniowych wśród Polonii i Polaków za granicą; Rodzina bez granic; 5 października 2023 r.
-
Jak liderować w Stowarzyszeniu Familiaris; V Konferencja Naukowa z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
Pracownik socjalny – lider społeczności lokalnej; 20 listopada 2024. -
Strategiczne zarządzanie organizacją polonijną w ujęciu społecznym i edukacyjnym – perspektywa Familiaris
II Międzynarodowa Konferencja; Konteksty polityki społecznej i pracy socjalnej: polityka – zarządzanie – edukacja; 10–11 czerwca 2025
Dotychczasowe wystąpienia Stowarzyszenia Familiaris na konferencjach naukowych potwierdzają rosnące znaczenie organizacji jako kompetentnego partnera w debacie dotyczącej migracji, rodziny, pracy i polityki społecznej. Pozytywny odbiór prezentowanych referatów oraz zaproszenia do kolejnych inicjatyw naukowych świadczą o aktualności podejmowanych tematów i ich wysokiej wartości merytorycznej. Dalsze zaangażowanie w działalność naukową pozostaje ważnym kierunkiem rozwoju Familiaris, wzmacniając profesjonalizm działań społecznych oraz ich wpływ na kształtowanie polityk i praktyk wspierających rodziny polonijne.

Współpraca badawcza
JAKO PRZESTRZEŃ ROZWOJU I KOMUNIKACJI

Zgodnie z wiedzą wyniesioną z praktyki pracy z Polonią, którą – jak wiemy z wcześniejszych rozmów – użytkownik rozwija w swoich projektach dotyczących duchowości i migracji, badania naukowe są także formą integracji środowiska akademickiego. Familiaris zaprasza studentów, młodych badaczy oraz doświadczonych naukowców do wspólnej refleksji i rozmowy na temat osób żyjących na emigracji. Współpraca międzynarodowa, wymiana doświadczeń oraz wspólne publikacje umożliwią realny postęp wiedzy i stworzenie nowoczesnych narzędzi wsparcia. Osiągnięcie rzetelnych rezultatów naukowych ma bezpośrednie przełożenie na praktykę: na programy edukacyjne, działania profilaktyczne oraz inicjatywy terapeutyczne skierowane do rodzin polskich za granicą. Dlatego tak ważne jest stałe aktualizowanie i rozwijanie badań dotyczących emigracji. Przez podejmowane projekty badawcze chcemy budować most między teorią a doświadczeniem społecznym migrantów, przyczyniając się do lepszego zrozumienia ich potrzeb oraz do tworzenia bardziej empatycznego i zintegrowanego społeczeństwa.
